Bildiğimiz gibi cem ibadetleri Anadolu kırsalında genelde kış aylarında yapılır.
Gerkcesi ise koyde ve kırsal alanda kış aylarında tarla,bahçe,bağ işleri olmadığı için,hemde katlımın fazla olması içindir daha farklı sebebleride vardır.
CEM: Cem olmak toplanmak bir araya gelmek anlamındadır,
İkrar erkanı (cemi) ,görgü cemi,Abdal Musa,Müsahip,Koldan Kopan,Düşkün cemi,vs. diye ceşitli cemlerimiz vardır.
Cem olacagı gün dedeler ve köyün büyükleri tarafında tesbit edilir,sonra bu tarih yöre insanına PEYİK (haberci) ler tarafından duyurulur Cem e davet edilir,
Ceme gelen canlar,küüs ve dargınlıklarını giderirler,barişırlar,rızalaşırlar,eger aralarındaki sorunu çözemezlerse,cem evinde yada cemin yapıldığı yerde konuyu pir'e acarlar,
Cem e davet edilen yöre insanları akşam saatlerinde cem evine toplanırlar,
Vakit gelince pir Meydana gelir, evdeki tüm canlar dara durur,postuna oturuken,cem e katılanlardan rızalık alır,(Konunu uzamaması için,Çekilen gülbenkleri,ve söylenen sözleri yazmıyacagım) ve Postuna (Sağ Köşeye) oturur.
Hekez Cem e katlana kadar sohbetler edilir ve uygun zaman geldiğinde cem töreni başlar
Cem e gelen canlar,dogal olarak temiz giyimli,abdestli olurlar,
erler Meydana seccade ustune (Bazı bölgelrde seccade sermek yoktur Sürenek böyle) gelirler,Yaş sırasına göre pir huzuruna dururlar,ve pir tüm can laradan hallerini sorar küslüleri dargınlıkları olup olmadığını varsa beyan etmelerini ister,genelde cemede rızalı canlar gelir,
Birbirinden davacı canlar varsa davası goruşülür,sucluya gerekli ceza verilir caza alan cemi terk eder,
Pir rızalaşma bitince Canlar saf durur ayağa kalkarlar pir gülbeng ini ceker canlar secdeye iner ,bu hal bir daha tekrarlanır,ikinci secdeden sonra cemde kılınan namaz dediğimiz tarikat namazı tamam lanmış olur,
pir destur verir, herkes yaş sırasına göre yerlerine oturur,ilk halkaya genelde musahip olan canlar oturur,
anlattığım görgü erkanı cemi ile Abdal Musa cemidir ikisi birlikte yapılır,bizim yörede musahip olan ve olmayanda cem e katılır,
Bu görgü sonrası tüm canlar temizlenmiş,paklanmış sayılırlar,ölmeden önce ölüş hesaplarını vermişlerdir
Evdeki işleri nedeniyle cem e gec katılan kadınlarında görgüsünü,onların adına vekaleten ,kendleri adınada asaleten 5 bacıları temsilen 5 bacı cıkar ve cemde gönüller birlenmiş sayılır ve Cem BİR leme gülbengi ile cem birlenir,
Hizmetler ve görevler daha önce belirlenmiş canlara verilir her can görev ve hizmet yerine gider,hizmet sırasına göre cemin devamı sağlanır bundan GÖZCÜ sorumlu olur (Yörelere göre farklılıklar vardır)
Buraya kadar anlatılanlar 5 bacıya kadar cem in 7 hizmeti yerine getirilimiştir
veya hizmetler tamamlanmıştir,sıra ile
Çarcı (Faraşcı süpürgeci) pirin gülbengi ile görevini alır,
şunu da hatırlatmakta fayda var her hizmet sonrası Faraş cı tarafından meydan sembolik olarak temizlenir ve gülbeg cekilir,
ardından da 3 duazimam zakir tarafından okunur,ve her hizmet sırasında canlar derbest olup iki dizleri ustünde dururlar bacılar ise dar da kalırlar,
Sonra Kadıncık ana elinda tuttuğu sır suyu kabı ile meydana gelir darda duru pir gülbengin alır,Cem de yanan ocak başına gelip GAİP erenler adına ocaga 3 damla su atar vebu suyu cemde bulunan tüm canlara yudun yudum dagıtırlı hizmet bitince pir gülbeng ceker kadıncaık ana yerine gecer,
Çerğcı delilci gelir önceden hazırlanmış,Mum veya Zeytin yağından hazırlanmış kabla gelir pir gülbengin çeker,DELİL i uyandırır,ve pir gülbengini alıp yerine gecer,
Kubanlar meydana gelir,ve kurban sahipleri tarafından meydanda kalırlar,pir gülbengin çeker,zakir duazimam ları okur kurbanlar tığ lanmış olur ve Cebrail (HOROZ) getirirlir, oda gülbenkle lokmacıya yada kurbancı ya teslim edilir,
Kesilip yüzülen kurbanlardan biri pir huzuruna gelir gülbengi çekilir ve GAİP erenler hakkı diye bir parca et kesilerek cem evi tavanına atılır,karakazana teslim edilir ve kara kazancı destur verilir o ocakta kurbanlar lokmalar haline getirip pişirir.
Kimi yerlerde farklılklar olabilir,erkan cubuğu denilen pirin elinde tuttuğu cubuğun altından gecerler,deynegin baş ve ucuna niyaz ederler, ayağa kalkıp
pirin omzundan niyaz alırlar,
Kurban sahipleri tekrar cem erenleri ile helallaşırlar,
Naz niyaz hizmetinde ara lokma diyebiliriz ce me gelen canlar gönlünden kopan cörek ve meyveler gülbenklenir tüm canlara eşit pay edilir lokmalar desdürsuz yenilmez,pir izin veren gülbangı okur ve yenilir
Yine bu hizmette
dem alınır saki (yöreye göre ezilen üzüm süyu veya şarap veya rakı yı) bir kase içinde getirir gülbengini alınca Pir den başlıyarak cemde her cana dem sunar,ve canlar avuçları arasında tutukları kadehi içerek sır ederler ,burda da GAİP erenler askına ocaga dem den sepilir. Buna DOLU denir TANRISAL AŞKIN BADESİDİR ,bu hizmet sonrası cem erenleri ile rızalaşılır,diğer hizmetlerde bu yoktur,sadece dem yanı sır suyunda bu uygulama vardır.
Kurbanların Yürek ve böbrekleri pişirilir,bu pişirilen lokmalar Yürekci tarafından meydana getirilir gulbenklenir ve pirden başlıyarak sadece MUSAİP olan canlara verilir,
Her hizmet gülbenkle başlar gülbenkle son bulur,
cem in en özel bölümü MİRAÇLAMA veya TEVHİT denilen bölüümde ZAKİR bu bölümde en az 3 duaz imam okur,cemde bulunan tüm canlar birlikte yüksek sesle bu tevhit i zikrederler,bu arada 5 bacı ve gözcü meydanda Kırklar semahı dediğimiz semahı dönerler,genelde bu duazlar Şah hatai veya dedemoğlu nun deyişleri söylenir,bu hizmette tamam olunca pir gulbengi ile canlar yerine gecer,Turnalar ve KERBELA semahları dönülr
sakka suyu dagıtacak can meydana gelir bu hizmetinde gülbengi alınır,GAİP erenler hakkı ıcın ocaga su damlatılr ve cem erenlerine sunuur tas daki su bitince gülbengi alınarak hizmetli can yerine oturur,ve cem hizmetinin sonu yaklaşır görevli canlardan görevleri alınır gülbengleri cekilir
SOFRA meydana elinde içinde ekmek bulunan tepsi ile gelir gülbeng cekilir,sofralar cekilir gece boyunca pişirilen lokmalar sofralara dağıtılır,pir yol verir tüm canlar lokmalarını yerler,lokmalar bitince pir gülbengi ceker sofralar kalkar,pir oturan duaran,gülbengini çeker
Şöyle
Bismişah
dar çeken didar göre.Didar gören Hakk'ka ere.Hak cümlenin gönül muradını vere.Vakitler hayır ola,Hayırlar fet ola.Şerler def ola.Hayır kapıları arkasına kadar açık ola.kaza bela nifak kapılara hiç açılmaya.Kapalı ola.Oturan duran Pir-i pircivan kovusuz,gıybetsiz evine varanın Hak işini rast getire.Hızır kılavuzu ,Ali yoldaşı ola.allah tekrarına nasip eyliye Cumhuriyetin kurucusu M.Kemal Atatürk ve Silah arkadaşlarının ruhlarını şad,makamları cennet ola,cumhuriyet ilel ebed payidar ola,gidenlere destur ola,yolları açık menzilleri pak ola.dil benden nutuk cümle Veli lerden ola
Gerçeğe hü bismaşah!

son


--------------------------------------------------------------------
Bir önceki konumuz olan «Hz.Hasan Kimdir?» konumuzunda ilginizi çekeceğini düşünerek incelemenizi tavsiye ederiz.