GENEL OLARAK PETROL
PETROL
PETRA=TAŞ
OLEUM=YAĞ
PETROL DOĞADA BULUNAN KOMPLEKS BİR HİDROKARBON KARIŞIMIDIR



DOĞAL GAZ ve PETROL BİRLİKTE HİDROKARBON ADI İLE DE BİLİNİR.
HİDROKARBON KATI, SIVI YA DA PLASTİK HALDE BULUNABİLİR.
YERALTINDA GAZ HALİNDE İKEN YÜZEYE ÇIKTIĞINDA SOĞUYUP SIVI HALİNE GELEN PETROLE KONDASEYT (Condensate) DENİR.
SIVI HİDROKARBONA HAM PETROL DENİR.
PLASTİK HİDROKARBON ASFALT VE İLİŞKİLİ MADDELERİ İÇERİR.

PETROL UZUN JEOLOJİK SÜREÇLERDE KARMAŞIK FİZİKSEL ve KİMYASAL İŞLEVLER SONUCUNDA OLUŞMUŞTUR. PETROLÜN ARANMASI, BULUNMASI, İŞLETİLMESİ ve KULLANIMA HAZIRLANMASI İÇİN BU İŞLEVLERİN İYİ BİLİNMESİ GEREKİR. BU DA FARKLI UZMANLIK ALANLARINI GEREKTİRİR.

PETROLUN TARİHÇESİ
HEREDOT M.Ö. 450 DE TUNUS ve YUNAN ADALARINDA PETROL SIZINTILARINDAN BAHSEDER
BU İLK DÖNEMLERDE PETROL
HASTALIKLARDA İLAÇ OLARAK
SU YALITIM MALZEMESİ OLARAK
SAVAŞLARDA YAKICI MADDE OLARAK KULLANILMIŞTIR

19. YÜZYIL ORTALARINA KADAR PETROL ÜRETİMİ İLKEL YÖNTEMLERLE SÜRDÜRÜLMÜŞ, ASFALT, HAM PETROL VE YAĞ OLARAK ÜRETİLİP KULLANILMIŞTIR.

1745�de FRANSA�da PECHELBRONN�daki PETROLLÜ KUMLARDA İLK PETROL KUYUSU AÇILMIŞTIR.
KRAL XV. LOUIS TARAFINDAN M. de la SORBONNIERE İSİMLİ ŞAHSA LİSANS VERİLMİŞ, BU ŞAHIS DÜNYANIN İLK PETROL RAFİNERİSİNİ DE KURMUŞTUR.
1847�de İSKOÇYA�da JAMES YOUNG TARAFINDAN PETROLLÜ ŞEYLLER İŞLETİLMİŞTİR


1857�de ABD�de ALBAY DRAKE TARAFINDAN PENNSYLVANIA�da İLK PETROL ÜRETİM KUYUSU AÇILMIŞTIR.
BU DÖNEMDE KABLOLU SONDAJ MAKİNALARI İCAT EDİLMİŞ SONDAJ CİHAZLARI BUNDAN SONRA GİDEREK DAHA DA GELİŞTİRİLMEYE BAŞLANMIŞTIR.

I. DÜNYA SAVAŞI SONRASI DÜNYADA PETROLÜN ÖNEMİ GİDEREK ARTMIŞ, OTOMOBİL VE DİĞER MOTORLU VASITALARIN YAYGIN KULLANILMAYA BAŞLAMASI İLE PETROLE İHTİYAÇ GİDEREK ARTMIŞTIR
DÜNYADAKİ DEV PETROL ŞİRKETLERİ KURULMUŞTUR. BUNLARDAN EN ÖNEMLİLERİ SEVEN SISTERS (7 KIZKARDEŞLER) ADI İLE BİLİNEN 7 DEV ŞİRKETTİR. BUNLAR BUGÜN DE DÜNYA PETROL PİYASASINI İDARE EDEN
BRITISH PETROLEUM
SHELL
MOBIL
EXXON
GULF
TEXACO
CHEVRON�dur.
1960�da OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries) KURULDU

KÖRFEZ KRİZİ İLE DÜNYA YENİ PETROL KAYNAKLARI ARAMAYA YÖNELDİ
ESKİ SOVYETLER BİRLİĞİNİN DAĞILMASI İLE HAZAR ÇEVRESİ PETROL PROVENSLERİ DÜNYA PİYASASINA AÇIK HALE GELDİ
HAZAR ÇEVRESİ PETROL KAYNAKLARI BUGÜN ÜZERİNDE EN ÇOK ARAŞTIRMA YAPILAN YERLERİN BAŞINDA GELMEKTEDİR VE DEV PETROL ŞİRKETLERİ BURADA FAALİYET GÖSTERMEKTEDİR

PETROL, 20. YÜZYILDA OLDUĞU GİBİ 21. YÜZYILDA DA STRATEJİK ÖNEMİNİ SÜRDÜRECEK, DÜNYA POLİTİKASININ BELİRLENMESİNDE ANA ETKENLERDEN BİRİ OLACAKTIR.

TÜRKİYEDE PETROL ARAŞTIRMALARI
İlk petrol hikayesi Evliya Çelebi tarafından 18. Yüzyılda kaleme alınmıştır.
İkl bulgular 19. Yüzyılın sonuna doğru Trakya yarımadasında yapılmıştır.
1935 de MTA�nın kurulması ile başlamıştır.
İlk üretim kuyusu 1940 da Ramanda açılmıştır.
1954 de MTA petrol faaliyetlerini TPAO�ya devretmiştir.
TPAO çeşitli yabancı ülkelerle ortak anlaşmalar yaparak faaliyetini sürdürmektedir

Türkiye petrol açısından niçin şanssızdır??


PETROLÜN FİZİKSEL ve KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
PETROLÜN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
YOĞUNLUK
HACİM
VİSKOZİTE
KIRILMA İNDİSİ
FLÜORESANS
RENK VE KOKU
KALORİFİK DEĞER
PARLAMA NOKTASI

YOĞUNLUK
Bir maddenin YOĞUNLUĞU, belli hacimdeki maddenin ağırlığının aynı hacimdeki suya olan oranıdır.
Petrolün yoğunluğu 600F (15,50C) sıcaklık ve 1 atmosfer basınç altındaki petrolün yoğunluğu ile ifade edilir.
Ham petrolün yoğunluğu onun kimyasal bileşimini yansıtır. Petrol içerisindeki hidrokarbon yüzdesi, gaz miktarı, rezin ve asfalt gibi ağır hidrokarbonların oranı, sülfür oranı, sıcaklık gibi faktörler petrolün yoğunluğunu etkiler.
Petrolün fiyatı yoğunluğuna göre değişmektedir
PETROLÜN YOĞUNLUĞU
Petrolün yoğunluğu 0,6-1.00 gr/cm3 arasında değişir.
Yoğunluk Amerika�da API, Avrupa�da ise Baume derecesi ile ifade edilir.
API=

Baume=
Dünya petrolleri 270-350 API gravitesindedir. Kaliforniya�daki 50-70 API petrol sudan ağırdır. En yüksek 570 API petrol bulunmuştur
PETROLÜN HACMİ
Sıvı petrolün hacmi 600F de ve 1 atmosfer basınçta ölçülür ve varil cinsinden ifade edilir. 1 varil=159 litredir.
Doğal gazın hacmi aynı koşullarda ft3 veya m3 cinsinden ifade edilir.
Hacmi denetleyen faktörler sıcaklık, basınç ve petrolün içerisinde çözünmüş olan maddelerdir.
Rezervuardaki petrol hacmi, petrolün tankda dinlendirilmesi ile % 6-8 oranında azalır.

PETROLÜN VİSKOZİTESİ
Viskozite bir sıvı veya gazın akmaya karşı direncini ifade eder. Yani akışkanlığın tersidir.
Petrolün viskozitesi petrolün bileşimine bağlıdır. Yoğunluk ve ağır bileşen miktarı arttıkça viskozite de artar. Sıcaklık ve gaz miktarı arttıkça viskozite düşer.
Viskozite birimi Poiz�dir. Bir sıvı 1 cm2 kesitindeki bir tüp içerisinde 1 dyn basınç altında 1 saniyede 1 cm ilerliyebiliyorsa viskozitesi 1 Poiz�dir. Poiz�in yüzde birine Santipoiz denir.
Yüksek viskoziteli petrolün taşınması ve üretilmesinde güçlükler vardır

PETROLÜN KIRILMA İNDİSİ
Kırılma indisi petrolün kimyasal bileşimine bağlı bir özelliktir.
Petrolün yoğunluğuna göre 1,39 ile 1,49 arasında değişir, hafif petrollerin kırılma indisi de küçüktür.

PETROLÜN FLÜORESANS ÖZELLİĞİ
Petrol ultraviyole ışık altında sarı-yeşil-mavi renklerde flüoresans gösterir. Bu özellik eser miktardaki petrolün kolayca belirlenmesini sağlar.

PETROLÜN RENK ve KOKUSU
Petrolün rengi yansıyan ışıkta yeşilimsi, içinden geçen (kırılan) ışıkta ise açık sarı, kırmızı ve bazen de siyahtır.
Özgül ağırlık arttıkça renk de koyulaşır.
Hafif hidrokarbonlu petroller hoş kokulu; doymamış hidrokarbon, kükürt ve nitrojen içeren petroller ise kötü kokuludur.
PETROLÜN KALORİ DEĞERİ
Petrolün kalori değeri özgül ağırlığı ile ters orantılıdır.
Özgül ağırlığı 0,9 olan 17 API petrolün kalori değeri 10500 kal/g iken özgül ağırlığı 0,7 olan 70 API petrolün kalori değeri 11700 kal/g dir.
PETROLÜN PARLAMA NOKTASI
Petrol üzerine alev tutulduğunda petrol buharının ilk ateşlenme anı petrolün parlama noktasıdır. Bu nokta petrolün bileşimine göre değişir. Parlama noktası çeşitli ısı derecelerinde distile edilebilen ürün oranlarının belirlenmesinde kullanılır

PETROLÜN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Petrol bir hidrokarbon bileşimidir. Petrol açısından en önemli hidrokarbonlar
Parafin veya ++++n serisi (CnH2n+2)
Olefin (Naften) serisi serisi (CnH2n)
Aromat (CnH2n-6) serisi (Aromatikler)
Asetilen serisi (CnH2n-2)

PARAFİN SERİSİ (CnH2n+2)
Bütün hidrokarbon atomları birbirleri ile tek bağlarla bağlanmışlardır. Hidrojen atomları doymuş olduğundan parafin serisine doymuş hidrokarbon grubu da denilir.
5 Karbona kadar olanlar doğal gaz
5-17 Karbonlu olanlar sıvı (benzin, gazyağı, mazot)
17-22 Karbonlu olanlar yarı katı (makina yağları, jölemsi petrol ürünleri)
23 ve daha fazla Karbonlu olanlar katıdır (parafin, asfalt, zift)

OLEFİN (NAFTEN) SERİSİ (CnH2n)
Parafinlere göre iki hidrojen atomu ek++++++. Bu nedenle herhangi iki Karbon atomu birbirlerine çift bağla bağlanmışlardır.
Hidrojen eksikliği ve çift bağı bulunduğu için doymamış hidrokarbon grubuna dahildirler.
Doymamış oldukları için kolayca kimyasal reaksiyonlara girerler, bu nedenle de petrol içerisinde seyrek bulunurlar.

AROMATLAR SERİSİ (CnH2n-6)
Doymamış hidrokarbon grubuna dahildir.
Çok ağır kokuları vardır
Bazen renksiz ve uçucu sıvı halinde bulunurlar

ASETİLEN SERİSİ (C2H2n-2)
Doymamış hidrokarbon grubuna dahildir.
Doğada az bulunurlar.
Petrol içerisinde sadece yüksek karbonlu olanları bulunur.


DOĞADA PETROLLE BİRLİKTE DOĞAL GAZ DA BULUNUR
Bunlar
Serbest gaz halinde
Petrolde çözünmüş halde
Suda çözünmüş halde
Sıvılaşmış gaz halinde
bulunabilir

Doğal gazlar hidrokarbon gazları ve nonhidrokarbon gazları olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca içerdikleri buhar miktarına göre yaş ve kuru gaz olmak üzere de sınıflanırlar.
DOĞADA PETROLLE BİRLİKTE BULUNAN DİĞER ORGANİK BİLEŞİKLER:ALKOLLER
ORGANİK ASİTLER
YAĞLAR
KARBONHİDRATLAR
PROTEİNLER
DİĞER ORGANİK MADDELER


--------------------------------------------------------------------
Bir önceki konumuz olan «Fortran Eğitim Notlari» konumuzunda ilginizi çekeceğini düşünerek incelemenizi tavsiye ederiz.