Kafkasya Cephesi
forumexe.com - Kafkasya Cephesi I. Dünya Savaşı Osmanlı Cephesi

Üst: Erzurum'daki yıkılma Sol Üst: Rus kuvvetleri; Sol Alt: Müslüman mülteci; Sağ Üst: Osmanlı kuvvetleri; Sağ Alt: Ermeni mülteci;
Tarih 24 Ekim 1914 - 30 Ekim 1918
Bölge Kafkasya Doğu Anadolu
Sonuç Osmanlı İmparatorluğu'nun savaş öncesi bölgelere Mondros Ateşkes Anlaşması ile geri çekilmesi.
Kafkasya'da yeni devletlerin kurulması.
Brest-Litovsk Antlaşması (Osmanlı-Rus)
Poti Antlaşması (Almanya-Gürcistan)
Batum Antlaşması (Osmanlı-Ermeni)
Taraflar
Osmanlı İmparatorluğu
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti (1918'den itibaren)
Alman İmparatorluğu
Rusya İmparatorluğu (1917'ye kadar)
Birleşik Krallık (1918'e kadar)
Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti (1918'den itibaren)
Merkezi Hazar Diktatörlüğü (1918'den itibaren)
Bakü Komünü
Kumandanlar
Enver Paşa
Hafız Hakkı Paşa
Vehip Paşa
Nuri Paşa
Mustafa Kemal Paşa
Samed Bey Mehmandarov
Ali-Ağa Şihlinski
Caferkulu Karaca Nahçivanski
Von Kressenstein
Vorontsov-Daşkov
Nikolay Yudeniç
Andranik Ozanyan
Drastamat Kanayan
Garegin Njdeh
Movses Silikyan
Stepan Şaumyan
Lionel Dunsterville
Güçler
Üçüncü Ordu (1914-1917)
İkinci Ordu (1916-1917)
Kafkas Ordular Grubu (1917-1918)
Kafkas İslam Ordusu (1918)
Kafkas Ordusu (Rusya)
Ermeni Gönüllü Tugayları Ermeni millisler
Kayıplar
300000 [kaynak belirtilmeli] 250000-400000 [kaynak belirtilmeli]
[göster]g · t · d
I. Dünya Savaşı Cepheleri
[göster]g · t · d
I. Dünya Savaşı Osmanlı Cepheleri
[göster]g · t · d
Kafkasya Cephesi
Kafkasya Cephesi I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu'nun Rusya İmparatorluğu daha sonra Britanya (Dunsterforce) Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve Merkezi Hazar Diktatörlüğü ile karşı karşıya geldikleri cepheye verilen isimdir. Kafkasya Cephesi savaş sırasında Doğu Anadolu içlerine kadar genişlemiş Trabzon Bitlis Muş ve Van şehirlerine kadar yayılmıştır. Kara harbi Karadeniz Bölgesinde bulunan Osmanlı İmparatorluğu deniz gücü ve Rus donanması tarafından desteklenmişdir.
Kaynak: FoRuMeXe.CoM http://www.forumexe.com/frm/showthread.php?t=146530
Kaynak: FoRuMeXe.CoM http://www.forumexe.com/frm/showthread.php?t=146530
Rusya'daki Çarlık rejiminin yıkılmasıyla savaşın son yılında bu cephede farklılıklar doğmuştur. 1918'de kurulan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti de Osmanlı İmparatorluğu'nun yanında yer almış ve Bakü Muharebesi'nde müttefik olmuştur. Alman İmparatorluğu ise Haziran ve Ekim ayları arasındaki Alman Kafkas Seferleri sırasında Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yanında Osmanlı'ya karşı savaşmıştır.
Konu başlıkları [gizle]
1 Taraflar
2 Amaçlar
3 Güçler
4 Operasyon
4.1 Öncü
4.2 1914
4.3 1915
4.4 1916
4.5 1917
4.6 1918
5 Sonrası
5.1 Kayıplar
5.2 İhtilaflı Topraklar
5.3 Kültürel olgular
6 Kaynakça
7 Kaynak Kitaplar
Taraflar [değiştir]

23 Şubat 1917 Rus Devrimi ile başlayarak Rus Kafkas Ordusu dağılmış ve bu cephede olan Ermeni Gönüllü Tugayları ve Ermeni milisleri (çeteleri) güçlerini birleşerek yeni kurulan Ermeni devletinin ordusu olarak Osmanlı'nın karşısına çıkmıştır. Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında Brest-Litovsk Antlaşması (3 Mart 1918) ve Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ile Batum Antlaşması (4 Haziran 1918) imzalanarak çatışmalar kısmen sonlandırıldıysa da silahlı çatışmalar Osmanlı İmparatorluğunun Orta Hazar Diktatörlüğü Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve Britanya İmparatorluğunun yolladığı Dunsterforce elit birlikleri ile devam etmiştir.
Diğer yandan Almanya petrol kaynaklarının güvenliğini sağlamak amacıyla Alman Kafkasya Seferini düzenlemiştir. Alman Kafkasya Seferi Osmanlı ve Almanya'yı Batum'da karşı karşıya getirdi. Çatışmalar bu cephede Mondros Ateşkes Anlaşması (30 Ekim 1918) ile sona erdi.
Amaçlar [değiştir]

Osmanlı İmparatorluğu'nun bu cepheyi açma sebepleri:
93 Harbi'nden beri Rusya’nın elinde olan Kars Ardahan Artvin ve Batum illerini geri almak.
Rusya'nın kontrolü altında olan Kafkasya Müslümanlarının ayaklanarak kendi topraklarını kurtarmasına yardım etmek.
Hazar Denizi'nden başlayarak Orta Asya'da yaşayanTürk dillerini konuşan Türkî halklarla temasa geçerek Turancılık planını gerçekleştirmek.
Rusları bu cepheye güç transferi yapmak zorunda bırakarak Almanların Doğu Cephesi'ndeki hareketlerini hafifletmek. Bu kararın verilmesinde Almanların Azerbaycan-Bakü petrollerinden yararlanma isteğinin de katkısı vardır.
Ermeniler Ermeni Gönüllü Tugayları'na katılmaları döneminde Büyük Ermenistan adı verilen toprakları ele geçirmek ve başlangıçta Rusyanın altında özerk olsa bile Ermeni devletinin temellerini atmak amaçlarıyla örgütlenmişlerdir.
Güçler [değiştir]

Bölgede Osmanlılar'ın 3. Ordusu vardı. 1916 yılında Çanakkale Savaşı'ndan sonra 2. Ordu kısmen bu cepheye transfer edildi. Çatışmaların başında Osmanlı birleşik kuvvetleri 100.000'i asker olmak üzere diğer (polis lojistik gibi) kuvvetlerle birlikte 190.000'i buluyordu. Donanımları yeterli değildi.
Rus Kafkas ordusuna Osmanlıların savaşa girecekleri kuşkusunun başlaması üzerine önem verilmeye başlandı. Savaş öncesi bu ordunun bütün kuvveti 100 tabur 117 bölük ve 250 toptan ibaretti.[1] Bu birliklerde 100.000 er ve 15.000 atlı güç vardı. Rusların geri hizmetlere ayırdığı 150.000 kişilik bir kuvvet bulunmaktaydı. Rus'ların bütün Kafkasya bölgesinde 160.000 kişilik silahlı güçleri vardı. Rus güçleri Batum Alexandropol (bugünkü Gümrü) Erivan arasında I. Kafkas Kolordusu 66. Yedek Tümeni 1. 2. ve 3. Plaston Tugayları 1. ve 2. Kazak Tümenleri ve bir Sibirya Süvari Tugayı olarak ayrılmıştı. Bu güçlerin gerisinde de Tiflis'te 2. Türkistan Kolordusu vardı.[1] Ruslar savaşın başlangıcında Tannenberg ve Masurian Gölleri Cephesi'nde yenilgiye uğramaları nedeniyle geride sadece 60.000 asker bırakarak güçlerinin neredeyse yarısını Avrupa Cephesi'ne taşımak zorunda kaldılar. Nazarbekov Silikian ve Pirumov gibi ünlü Ermeni generalleri bu cephede bıraktılar. Rus Kafkas Ordusu devrimle birlikte 1917 yılının Şubat ayından itibaren cepheyi terkedecektir. Bu ordu 1917'de dağıldığında 110-120 bin Ermeni kökenli asker aktif bulunuyordu. Kafkas Ordusu kâğıt üzerinde Genel Vali Varantsov Dashkov komutasındaydı. Valinin Kurmay Başkanı General Yudiniç asıl (askeri) komutanı idi. Rus Kafkas Ordusunun karargahı ve kurmay heyeti Tiflis'te bulunuyordu. Kafkas Ordusu'nun savaş planı savunma esasına ve sınır yakınlarında bölgesel saldırı hareketlerine girişmek üzere düzenlenmişti.
Rus Kafkas ordusuna 4 Ermeni Gönüllü Tugayı ile 2 Gürcü taburu katılacaktır. 1914 yazında Ermeni gönüllü birlikleri Rus Silahlı Kuvvetleri altında kurulmuştur. Rusya'nın Ermeni vatandaşları askerlik zorunlulukları dolayısıyla zaten Avrupa'ya gönderilmişti. Gönüllü birliklerin oluşturulmasında o ana kadar hizmet etmek zorunda kalmamış Ruslar ve Rusya'da yaşamayan Ermenilerden yararlanılmıştır. Bu güç Rus Kafkasya Komutanlığı'ndan bağımsız olarak Kafkasya Valiliği altında kuruldu. Bu kuvvetlerin başına Andranik Toros Ozanyan getirildi diğer birimleri ise Drastamat Kanayan Arşak Gafavian Sargis Mehrabyan komuta etti. Osmanlı temsilcisi Karekin Bastermadjian (Armen Karo) da bir tugayın komutasını aldı. 1914 yılında ilk kurulduğunda 20.000 asker vardı ve zaman içinde katılımlarla sayısı arttı. 1916 yılına gelindiğinde Nikolay Yudeniç'in kararıyla bu birimlerin bir kısmı dağıtıldı bir kısmı da Rus Kafkas Ordusu altında birleştirildi.